Het grote gevaar van ‘moeten’

Waar het precies misging, dat weet ik niet. Ik weet wel dat ik al heel lang, heel druk leef. Met als gevolg dat ik niet meer weet hoe rust en ontspanning voelt. En al helemaal niet hoe ik het terugvind. Hoeveel rust ik ook neem.

Het automatische piloot leven

Het is gewoonte geworden. Mijn leven gaat al tijden op automatische piloot. De wekker gaat, een kwartier knuffeltijd met mijn kat, op naar het werk. Daar blijf ik standaard te lang hangen, terwijl ik me zó had voorgenomen om 17:00 uur te vertrekken. Balend van mezelf naar huis, direct de sportkleren aan en een stuk hardlopen. Bij terugkomst snel een eitje bakken (als dat nog lukt), op naar het zwembad om vervolgens weer rond 23:00 uur thuis te komen. De bank op en knuffelen met m’n kattenkop. Even rust. Het is bedtijd, maar onderweg naar boven ruim ik eerst nog wat op, veeg ik de vloer en besef ik me last minute dat ik de was nog moet ophangen. Weer te laat in bed. Dag erna precies hetzelfde. Maar dan haast ik me naar huis, om op mijn racefiets te springen. Na de training, eet ik gauw iets en kom ik te laat en onvoorbereid aan bij mijn gitarist voor repetitie. Sorry, zeg ik maar weer.

Het voelt niet meer als weekend

Eindelijk weekend, denk ik elke vrijdag. Maar om eerlijk te zijn, voelt het weekend allang niet meer als weekend. Het weekend voelt als één grote verplichting. Alles waar ik doordeweeks niet aan toe kom, moet nu gebeuren (waaronder sociale verplichtingen). De tijd vliegt; voordat ik het weet is het weer zondagavond, en ben ik uiteraard helemaal niet tot rust gekomen. Volgend weekend beter, denk ik. Maar ik begin steeds meer te beseffen dat het voor mij niet (meer) mogelijk is om tot rust te komen.

“Alles waar ik voor leef, alles wat ik leuk vind,
is een verplichting. Ik voel niet meer, ik geniet niet meer.
Ik doe, ik voer uit. Omdat het moet”

Sociale angst

Wat eigenlijk al jaren geleden een waarschuwing had moeten zijn: mijn sociale angst. Het komt voor in bepaalde periodes. Elk bericht dat binnenkomt op mijn telefoon, kan ik gigantische stress van krijgen. Want ik weet dat de meeste appjes hetzelfde doel hebben: wanneer gaan we afspreken? Maar de waarheid is, dat ik niet wil afspreken. Ik wil de dingen doen die ik moet doen. Ik wil ook niet appen of bellen, want dit kost me tijd. Tijd is kostbaar. Toch spreek ik af, want ik wil mijn vriendinnen en familie niet verwaarlozen. Ik kan gerust een hele week opzien tegen een afspraak en ben dan ook blij als ik weer naar huis kan om ‘mijn ding te doen’. Toch eindigt het bij alle afspraken hetzelfde: ‘het was gezellig, wanneer zie ik je weer?’ De paniek slaat weer toe. Is het dan ook nooit goed genoeg? Het lijkt alsof iedereen constant aan me trekt. Vriendinnen, familie, collega’s. Ik wil het allemaal maar goed doen en iedereen blij maken; ik voel me schuldig. Maar het gaat niet. Het gaat echt niet. Nee, ik kán niet meer afspreken!

Néé, ik heb geen tijd!

Tijd heb je, maar moet je willen vrijmaken, zeggen mensen soms tegen me. Daar ben ik het niet (meer) mee eens. Want soms is je gevoel zó sterk, dat je ook daadwerkelijk geen tijd hebt. Dus ook al heb ik niet echt iets gepland, mijn hoofd zegt, nee, schreeuwt dat ik geen tijd heb. Yup, het zit in mijn hoofd. Maar dit gevoel stroomt door alle bloedvaten van mijn lichaam. Een bepaalde druk en het gevoel dat je niks extra’s aan kan. Nee, ook geen 10 minuten. Dus ja, je kan ook geen tijd hebben, terwijl je die eigenlijk wel zou moeten hebben.

Als alles dreigt mis te gaan…

Omdat ik voel dat het dreigt mis te gaan, moet ik van mezelf rust nemen. Wandelen, lezen.. Ik neem dan ook tijdschriften als Flow en Happinez mee uit de supermarkt. Dit helpt me vast terug bij mezelf te komen. Dagelijks neem ik me voor erin te kijken. We zijn inmiddels twee maanden verder en het vreet aan me. Elke dag weer. Ook moet ik weer meer schrijven van mezelf. Gedichten, blogs, songteksten – want daar word ik altijd zo rustig van. En muziek maken, ook dat moet ik meer doen. Het zal me helpen weer bij mezelf te komen. Wat ik ook moet doen: een mood board van mijn toekomst maken. Ja, ook dat gaat me de juiste richting uit helpen. Het lijkt zo’n goed plan, maar op de een of andere manier krijg ik het stuk voor stuk niet voor elkaar.

Nog altijd geen rust

Al maanden zie ik niemand meer en heb ik (bijna) alleen maar me-time. Maar hoe hard ik ook probeer, ik vind geen rust. In mijn hoofd voelt het zo ontzettend druk. Soms dwing ik mezelf op de bank te liggen, maar ik ervaar geen rust. Mijn hoofd gaat maar door en door. Ik denk aan wat ik allemaal had kunnen en moeten doen. In mijn hoofd ben ik dan ook bezig met het strak plannen van mijn dag en week. Het is een planning die nooit uitkomt, want alles duurt altijd langer dan gepland. Met als resultaat dat ik stiekem weer een beetje baal van mezelf en van mijn dag. Ik leer ook nooit.

Het universum & ik

Niet alleen ikzelf maak keer op keer dezelfde ‘fout’, maar ook het universum lijkt me flink te testen. Ik probeer erom te lachen. Om maar een voorbeeld te noemen: ik ga even (!) wandelen voor mijn rust. Na vijf minuten kom ik iemand tegen die ik vaag ken. Hij wandelt twee uur lang (!) met me mee. Weer geen rust, de avond voorbij, maar wel een uitnodiging om een keer langs te komen (alles wat ik níet wil). Ander voorbeeld: ik heb lieve (oude) buren. Maar om de een of andere manier staan ze áltijd buiten als ik haast heb (ja, dat is vaak), en maken ze me het vrijwel onmogelijk om weg te komen. Je raadt het al: mijn planning loopt weer in de soep. Met deze voorbeelden kan ik eindeloos doorgaan. Want het is altijd wel iets. Ik trek het aan.

“Ook het universum lijkt me flink
te testen. Ik probeer erom te lachen”

Emotionele gesprekken

Na wat emotionele gesprekken over mijn situatie, word ik met mijn neus op belangrijke feiten gedrukt. “Hoor je jezelf? Je moet dit, je moet dat. Je moet he-le-maal niks.” Ik denk na. Jeetje, waar ben ik mee bezig al die tijd? Ik móet mijn creativiteit naar buiten brengen, ik móet nieuwe recepten bedenken, de tijdschriften die ik gekocht heb lezen, op tijd opstaan, mijn kat aandacht geven, ik moét mijn vriendinnen zien, fit zijn, ik móet trainen, ik móet muziek maken etc. Ik móet zelfs van mezelf tot rust komen en een avond op de bank doorbrengen. En dat liefst allemaal volgens een vaste tijdsplanning in mijn hoofd. Niet heel gek dat ik niet meer kán rusten, lijkt me. Alles waar ik voor leef, alles wat ik leuk vind, heb ik tot een verplichting gemaakt. Ik voel niet meer, ik geniet niet meer. Ik doe, ik voer uit. Omdat het moet.

Moeten

Het lijkt me duidelijk. Ik wilde teveel, legde mezelf teveel op en was me zeker niet bewust van de verschrikkelijk grote impact die dat ene woordje kon hebben. Door het dagelijks aan de lopende band te gebruiken, legde ik mezelf onbewust een gigantische druk op mijn schouders. Een druk die ik letterlijk op mijn schouders voel drukken.

Eén ding kan ik je vertellen, hoe cliché ook. ‘Moeten’ overal en altijd vervangen door ‘willen’, doet zo, zo, zo ontzettend veel met je! Natuurlijk lost het niet alle problemen op. Maar het besef, en het veranderen van je woordgebruik, is een hele goede eerste stap. Je maakt andere keuzes. Want zodra je ‘moeten’ weghaalt en vervangt, denk je automatisch na over of het wel echt nodig is, of je het écht wil op dat moment en of het niet alleen in je hoofd zit. Het brengt je terug naar je gevoel. In mijn geval: het gevoel dat ik al zo lang kwijt was. En ik gok, dat ik zeker niet de enige ben.

Terug naar ontspanning

Ken je dat gevoel, dat je zo ontspannen bent, dat je gerust een hele avond in de keuken kan doorbrengen om uitgebreid te koken. Dat je barst van de energie. En je het gevoel hebt dat je creativiteit eruit springt. Dat je alleen nog maar wil schrijven. Wil dansen en zingen. Wil lachen. Of wat dan ook – wat jou een goed gevoel geeft. Ik weet het in ieder geval nog vaag. Het is heerlijk. En ik ben vastbesloten hiernaar terug te gaan.

Herkenbaar? Je weet wat je moet doen. 😉

Positieve Gezondheid: het staat voor een gezond en betekenisvol leven. Al ben je er nog zoveel mee bezig en heb je nog zoveel kennis, soms sluipt er toch iets in je systeem waardoor je jezelf verliest. Dat kan gebeuren. In de Positieve Gezondheid ligt de focus op het positieve. Dus niet op de vervelende situatie, niet op het feit dat je uit de bocht bent gevlogen. Maar op de toekomst. Hoe kom je hier krachtiger uit en hoe zorg je ervoor dat je op positieve voet verder blijft gaan?

“Nee zeggen” kan voor zoveel rust zorgen. Zo doe je het.